Mobiel Vlaanderen

Positieve evaluatie van het Lichtplan



BRON : Kabinet van Hilde Crevits, Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken
DATUM : 09-01-2014
TEKST :

Sinds juli 2011 is de huidige lichtvisie op Vlaamse autosnelwegen van kracht. Deze nieuwe manier van verlichten dooft de verlichting op snelwegen waar het kan en verlicht enkel nog waar het moet. De afgelopen maanden werden de effecten van deze nieuwe manier van verlichten op verschillende vlakken onderzocht door het Agentschap Wegen en Verkeer. Uit de bevraging blijkt dat zowel de partners als de weggebruikers tevreden zijn over de huidige manier van verlichten op autosnelwegen. De principes van de lichtvisie blijven na deze eerste effectmeting behouden. Eind 2014 worden de flankerende maatregelen zoals het aanbrengen van markeringen en de plaatsing van reflectoren afgewerkt.

Principes van de lichtvisie

De huidige lichtvisie voor autosnelwegen hanteert 3 mogelijke schakelprincipes, nl. permanent verlichten, dynamisch verlichten of niet verlichten. Op plaatsen waar dynamisch wordt geschakeld, wordt de verlichting aangestoken in functie van de verkeersintensiteit, de weersomstandigheden of calamiteiten. Net als voor de invoering van de lichtvisie is er op plaatsen waar dynamisch wordt geschakeld geen wegverlichting tussen middernacht en 6u ’s morgens. Enkel in functie van extreme weersomstandigheden of incidenten kan op vraag van het KMI of de federale Wegpolitie de verlichting lokaal terug worden aangestoken.

De afgelopen maanden werd onderzocht welk effect deze nieuwe manier van schakelen van de wegverlichting heeft op de verkeersveiligheid, het energieverbruik, de verkeerskundige, technische en operationele effecten en de samenwerking met andere partijen. Dit onderzoek geeft echter slechts een overzicht van de voorlopige effecten van de lichtvisie op autosnelwegen gezien we op dit moment nog niet beschikken over gevalideerde ongevalscijfers van 3 jaar voor en 3 jaar na de invoering ervan.

Toekomstige projecten

De lichtvisie zoals ze in juli 2011 werd voorgesteld bevat het schakelen van de verlichting in functie van de verkeersintensiteit maar ook in functie van de weersomstandigheden. Om deze manier van werken in de praktijk te brengen, is wegverlichting nodig die wegvak per wegvak dynamisch kan worden aangestuurd. Voor het merendeel van de huidige wegverlichting langs de Vlaamse autosnelwegen kan dit echter nog niet. Op termijn moeten alle huidige verlichtingsinstallaties vervangen worden door nieuwe installaties die gebruik maken van nieuwe verlichtingstechnologieën aangepast aan het wegvak dat ze moeten verlichten. Daarnaast wordt de bekabeling en de aansturing aangepast zodat de verlichting automatisch kan worden aangestuurd.

De eerste stappen op dit vlak werden al gezet met de vernieuwing van de verlichting op de E19. Hierbij worden de verlichtingspalen aangepast aan de wegsituatie en worden de lampen vervangen door de nieuwste natriumhogedruklampen. Daarnaast komt er een proefproject op de A12 waarbij verschillende soorten LED-verlichting worden getest op de A12. Ook de aanbesteding voor de vernieuwing van het afstandsbewaking en – besturingssysteem voor de wegverlichting om dynamisch schakelen gemakkelijker en vlotter mogelijk te maken loopt.

Naast aanpassingen aan de verlichtingsinfrastructuur wordt er volop gewerkt aan de flankerende maatregelen, nl. het verhogen van de retroreflectiewaarde van de markeringen en het voorzien van de nodige reflectoren. Deze aanpassingen aan de markeringen en de reflectoren worden gefaseerd uitgevoerd. Dit is tegen eind 2014 volledig gerealiseerd.

Partners en weggebruikers tevreden over de lichtvisie

In het kader van dit onderzoek werden ook de vaste partners voor het uitvoeren van de lichtvisie, namelijk de federale Wegpolitie en het KMI bevraagd. Over het algemeen zijn zij tevreden over de lichtvisie voor autosnelwegen. Er wordt wel nog intens verder samengewerkt om de schakeling van de verlichting in functie van weersomstandigheden en incidenten te verbeteren.

Naast de evaluatie door de vaste partners werd een overleg gepleegd met belangrijke stakeholders op gebied van mobiliteit zoals de Transportfederaties (Febetra, UPTR, TLV), Automobilistenverenigingen (VAB, Touring), Politie (Federale wegpolitie en Centrex), BIVV, Milieuorganisatie (Preventie Lichthinder) en de Vlaamse Stichting Verkeerskunde. Ook zij staan achter de huidige lichtvisie.

Verder werden ook weggebruikers door het Agentschap Wegen en Verkeer bevraagd naar hun mening over wegverlichting. Hieruit blijkt dat 92% van de weggebruikers tevreden is over de wegverlichting op gewest- en autosnelwegen in Vlaanderen. Daarnaast is 71% van de weggebruikers tevreden over de principes en uitvoering van de huidige lichtvisie.

Lichtvisie voor gewestwegen

Naast deze eerste positieve effectmeting van de lichtvisie voor autosnelwegen werkt het Agentschap Wegen en Verkeer, samen met een aantal partners (o.a. VVSG en de distributienetbeheerders), aan een lichtvisie voor gewestwegen.

De inrichting van secundaire en lokale wegen is zeer divers. Een stedelijke 2X2 toegangsweg heeft een heel andere functie dan een landelijke weg of de weg in een woonwijk. In functie van de specifieke omstandigheden, zoals de verkeersintensiteit en de aanwezigheid van fietspaden kunnen op basis van deze lichtvisie keuzes gemaakt worden over de hoogte en de frequentie van verlichtingspalen (over elkaar of zigzag geplaatst), de plaatsing aan de buitenzijde of in het midden van de weg, … Zo kan de verlichting een poortfunctie invullen om de weggebruiker duidelijk te maken dat hij in een stedelijke omgeving komt. Op deze wijze zal er ook langs de gewestwegen verlichting komen die de weggebruiker veiligheid en comfort biedt.

Minister Hilde Crevits: "Sinds 15 juli 2011 brandt er minder verlichting op de autosnelwegen. Het licht brandt als het moet en het licht is uit als het kan. Om het rijcomfort te verbeteren wordt de retroreflectiewaarde van de markeringen verhoogd en wordt de weg voorzien van de nodige reflectoren. Om het nieuwe Lichtplan optimaal toe te passen is het belangrijk om met de nieuwste verlichtingstechnologieën te werken. Voor de nieuwe verlichtingspalen langs de E19 is gekozen voor de beste beschikbare technologie en op de A12 wordt LED-verlichting getest. Er wordt ook een nieuwe automatisch aansturingsysteem geplaatst, zodat in de toekomst de verlichting sneller en gerichter zal kunnen worden aangeschakeld in functie van bepaalde noden. De lichtvisie voor de gewestwegen wordt een werkinstrument dat zal worden gebruikt bij nieuwe of renovatieprojecten van verlichting. Op deze manier wordt de energie doelmatiger ingezet zonder in te boeten op de verkeersveiligheid en het comfort van de weggebruikers."

Persinfo :