Mobiel Vlaanderen

Actieplan Minder Hinder - Betere organisatie, betere informatie en striktere handhaving



BRON : Kabinet van Hilde Crevits, Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken
DATUM : 11-03-2011
TEKST :

Dit jaar staan op de Vlaamse autosnelwegen minimum 85 werken op het programma. De komende drie maanden zijn er op de gewestwegen rond de 200 wegenwerken gepland. Deze werken brengen hinder met zich mee. In opdracht van minister van Mobiliteit en Openbare Werken Hilde Crevits werd een actieplan uitgewerkt om de organisatie van de wegenwerken te verbeteren, de veiligheid te verhogen en de hinder voor de gebruikers te beperken. Het gaat onder andere over een MinderHinder-toets, de inzet van de nieuwe signalisatiesimulator, de plaatsing van informatieborden bij de werven op non-activiteit en een gebruiksvriendelijke website met informatie over de wegenwerken.

DOELSTELLING

Een goed onderhouden wegennet verhoogt de verkeersveiligheid. Minister Crevits wil de onderhoudsachterstand wegwerken. Op de autowegen tegen 2015 en op de gewestwegen tegen 2020. De minister heeft dat recent nog bevestigd bij de voorstelling van het rapport ‘toestand van het wegennet’. Sinds 2004 worden de middelen voor structureel onderhoud van de (auto)wegen systematisch opgetrokken met het oog op de verbetering van de kwaliteit van ons wegennet.

De inspanningen worden volop verder gezet. Dit jaar staan er minimum 85 werken op autosnelwegen op het programma. Van 26 werken staat vast dat ze voor bijkomende hinder voor de weggebruikers zorgen. De komende 3 maanden zullen er op de gewestwegen ongeveer 200 werven van start gaan op gewestwegen. Het gaat niet enkel om werven van het agentschap, maar ook van nutsbedrijven. In bijlage staan er 5 voorbeelden per provincie.

BETER ORGANISEREN

Het Vlaamse wegennet wordt zo intens gebruikt dat de minste bijkomende belasting meteen belangrijke hinder veroorzaakt. Daarom is de optimale organisatie van de wegenwerken van bijzonder belang om de hinder voor de gebruikers te verminderden, en om de veiligheid van de weggebruikers en van de arbeiders op de werven te verhogen.

  1. MinderHinder-toets

    Goede planning, werforganisatie, informatie aan de weggebruiker en publieksgerichte uitvoering kunnen de hinder voor de weggebruiker sterk verminderen. De minister wil dit op een gestructureerde wijze organiseren.

    autosnelwegens

    Op vraag van minister Crevits heeft het agentschap Wegen en Verkeer een MinderHinder-toets ontwikkeld. Die is geïnspireerd op de methode van Rijkswaterstaat in Nederland. Projectleiders van het agentschap beschikken voortaan over een leidraad met richtlijnen om een MinderHinder-rapport op te maken voor autosnelwegen. Deze richtlijnen moeten helpen om de hinder door werken op autosnelwegen tot een minimum te herleiden. Het heeft onder andere aandacht voor het globale wegennetwerk (bv. slim plannen) en voor de weggebruiker (door doorgedreven communicatie voor en tijdens de werken, in verkeersluwe periodes te werken...).

    Voor elke werf op autosnelwegen wordt door de projectleider voortaan een MinderHinder-rapport opgesteld op basis van de volgende structuur:

    1. Slim plannen: verkeersintensiteit en periode
    2. Slim bouwen: Minder Hinder bij ontwerp en fasering
    3. Mobiliteitsmanagement: andere routes en andere vervoersmiddelen
    4. Verkeersmanagement: omleidings-, advies- en calamiteitenroutes
    5. Communicatie: tijdig en aangepast aan de doelgroep
    6. Publieksgerichte informatie: bv. infoborden bij non-activiteit
    7. Samenwerking: met andere overheden en belangenorganisaties

    Na de voltooiing van de werken vervolledigt de projectleider het MinderHinder-rapport door een evaluatie te maken met daarin een aantal leerpunten voor toekomstige werven.

    gewestwegen

    Sinds kort is er een draaiboek minder hinder voor kleinere wegenwerken. Dit wordt door AWV gebruikt op de gewestwegen. Het is ook van toepassing op werken door gemeenten en nutsbedrijven. Door middel van infosessies krijgen de gemeenten hierover informatie. Het draaiboek laat toe in eenzelfde visie en structuur te werken. Uniformiteit in de werkwijze bevordert en vergemakkelijkt de samenwerking met de andere partners.

    Voor werken op gewestwegen door AWV is er op projectniveau overleg met de steden en gemeenten, de omwonenden, de handelaars via bereikbaarheidsadviseurs, de politie en de hulpdiensten. De betere informatiedoorstroming verhoogt het draagvlak voor de werken.

  2. Coördinatiepunt wegenwerken

    Niet alleen de Vlaamse overheid, zoals AWV, De Scheepvaart, W&Z en De Lijn, maar ook de gemeenten, Infrabel en nutsbedrijven voeren infrastructuurwerken uit. De achillespees is dat er zo veel werken worden uitgevoerd door verschillende instanties en dat die met elkaar in conflict kunnen komen.

    Eind 2007 werd daarom het Coördinatiepunt Wegenwerken (CPW) in gebruik genomen. Ook de gemeenten en de nutsbedrijven kunnen hun werken in het CPW aanmelden. Bijna alle gemeenten zijn aangesloten. Doel is de werken zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. Zo komen er eventuele conflicten tussen wegenwerken aan het licht. Dan volgt er extra overleg om te komen tot een betere afstemming of om extra minder hinder-maatregelen te nemen. In 2010 detecteerde het CPW 1.734 mogelijke conflicten. Een 150-tal projecten moesten bijgestuurd worden.

    De module bleek niet zo gebruiksvriendelijk te zijn en dat leidde tot klachten. Daarom wordt nu een vernieuwde, gebruiksvriendelijkere module in gebruik genomen. Nu het gebruik van de ingeefmodule aanzienlijk vereenvoudigd is, wordt er op gerekend dat nog meer gemeenten en nutsbedrijven hun gegevens ingeven. Het succes van het CPW staat of valt met de ingave van de wegenwerken. Daarom worden er extra inspanningen geleverd, zoals een nieuwe informatieronde, om de gemeenten te overtuigen om het CPW in te vullen.

    Voorbeeld:
    Wegenwerken kunnen kort op elkaar als ze goed afgestemd worden. In Brugge wordt er nu tegelijk gewerkt op twee kruispunten op de N31. Met alle mogelijke partners werden vooraf afspraken gemaakt over de geplande wegenwerken om de hinder voor de weggebruikers zoveel mogelijk te beperken en de bereikbaarheid van handelszaken te waarborgen. Er werd bewust gekozen om beide kruispunten gelijktijdig aan te pakken. Anders zou de hinder twee jaar langer duren.

  3. Signalisatiesimulator

    In België gebeuren er elk jaar meer dan 700 ongevallen in de buurt van wegwerkzaamheden. Helaas vallen er daarbij ook slachtoffers. Een goede signalisatie is belangrijk in functie van de verkeersveiligheid en een vlotte doorstroming van het verkeer. Om te weten hoe de weggebruiker met omleidingsborden omgaat, heeft minister Crevits de signalisatiesimulator gelanceerd. Die rijsimulator met realiteitsbeelden is een primeur voor Europa. Dankzij het toestel kunnen bij geplande wegwerkzaamheden omleidingsborden vooraf door de weggebruikers worden getest. De simulator kan vooraf via eye-tracking analyseren hoe weggebruikers zullen reageren. Het leert ook hoe buitenlandse, anderstalige chauffeurs via verkeersborden het beste kunnen geïnformeerd worden.

    Het principe van de simulator werd voor het eerst uitgetest bij de werken aan het klaverblad van Lummen. Testpanels met 24 gewone weggebruikers leverden nuttige verbeteringen aan de bewegwijzering op. Op het terrein heeft dit dan ook zijn vruchten afgeworpen. De toch zeer omvangrijke werken zijn zeer vlot verlopen.

    Na deze succesvolle test wordt de signalisatiesimulator nu elk jaar gebruikt voor een groot project en voor een typeproject, zoals een doortocht.

    Dit jaar wordt de simulator ingezet voor het groot project 'sanering van het viaduct van Vilvoorde'. De werken houden in dat de uitzettingsvoegen van het viaduct worden vervangen. De vervanging is voorzien zowel op de buitenring (viaduct noord) als op de binnenring (viaduct zuid). Gelijktijdig daarmee zullen ook herstellingswerkzaamheden aan de waterdichting van het viaduct van de buitenring plaats hebben en zullen daar ook nieuwe vangrails geplaatst worden. Deze werken gaan in de zomer door en de verwachting is dat ze grote hinder zullen veroorzaken op de buiten– en de binnenring.

    De herinrichting van de schoolomgeving Mariagaard in het Oost-Vlaamse Wetteren is uitgekozen als typeproject. Deze schoolomgeving is gelegen langs een drukke steenweg, die de verbinding is tussen het afrittencomplex van Wetteren op de E40 en een bedrijvenzone. Zowel de toegang tot de school, als het kruispunt van de N42 met de Vantegemstraat én de Oosterzelesteenweg (N42) zelf worden aangepakt. De werken zullen ruim negen maanden in beslag nemen.

  4. Protocoloverleg minder hinder

    De aangekondigde werken op snelwegen en op de belangrijke gewestwegen worden driemaandelijks besproken op het minder hinder overleg. Dit is een protocoloverleg tussen het Agentschap Wegen en Verkeer, het Vlaams Verkeerscentrum, het Coördinatiepunt Wegenwerken en vertegenwoordigers van de weggebruikers, transportsector en handelaars Touring, VAB, Transport en Logistiek Vlaanderen, Febetra, UPTR, Unizo, Voka, NSZ en NAVB.

    Zo worden onder meer de verwachte hinder, de geplande minder hindermaatregelen en de omleidingen besproken. Het al dan niet kiezen voor werken tijdens weekends of nachten komt eveneens aan bod. Een tweede aspect van het protocol bevat afspraken over de concrete informatie-uitwisseling bij de start van een werf. Het agentschap Wegen en Verkeer licht de protocolleden op voorhand in over de werken. Dat gebeurt aan de hand van informatiefiches met uitvoeringsperiode, verwachte hinder en minder hindermaatregelen.

    Bovendien heeft er bijkomend, afzonderlijk overleg plaats op projectniveau. Dit gebeurt voor wegenwerken in ontwerp of in de planningsfase die meer dan gewone hinder veroorzaken.

BETERE INFORMATIE

Voor werkzaamheden bestaat er over het algemeen begrip. Weggebruikers begrijpen dat werkzaamheden onvermijdelijk zijn om de staat van het wegennet op peil te houden en te verbeteren. Maar de gebruiker wil wel het gevoel hebben dat hij de controle behoudt.

Op basis van Nederlands onderzoek blijkt dat bestuurders zich het meest ergeren aan :

  • Onverwachte en onbekende files :

    • files in de ochtendspits door uitgelopen werkzaamheden
    • files in de nacht
    • geen informatie: “Ik sta in de file maar weet niet waarom”
  • Onnodige beperkingen:

    • onnodige snelheidsbeperkingen: “Ik moet 70 rijden terwijl er niks gebeurt”
    • slechte of onvindbare informatie
    • te lange afzetting (wat is dat?)
    • te smalle rijstroken
    • omleidingen die niet kloppen
    • slechte tijdelijke belijning

Goede en tijdige communicatie bij wegenwerken is essentieel. De wegbeleving wordt niet zozeer negatief beïnvloed door een file, als wel door een onverwachte file. Die ene onverwachte file blijft langer in het hoofd van de weggebruiker hangen dan die tien keer dat hij, vanwege adequate informatie vooraf, verwacht in de file staat. Goed en vroegtijdig communiceren over wegenwerken en over de verwachte hinder, is misschien wel dé meest effectieve maatregel om hinder te voorkomen of te beperken.

  1. Borden bij non-activiteit

    Een belangrijke bron van ergernis is onduidelijke informatie of ontbrekende communicatie. Informatie aan de weggebruikers is van groot belang, ook als de werf ogenschijnlijk stil ligt. De reden is bijvoorbeeld dat het beton uithardt of dat het asfalt afkoelt. Op vraag van minister Crevits wordt nu ook voor het eerst een informatiebord neergezet:

    • "Het nieuwe wegdek droogt. Dank voor uw begrip." wordt voor de eerste keer gebruikt op wegenwerken op de E17.
    • "Wij werken onderaan de brug. Dank voor uw begrip." wordt voor de eerste keer ingezet op de werf op de viaduct in Vilvoorde.
  2. Dynamische borden

    Met het oog op een betere verkeerssturing ligt de klemtoon op de uitbouw van dynamisch verkeersmanagement. In 5 jaar tijd (2007-2011) investeert minister Crevits ruim 90 miljoen euro. Dit gaat naar de plaatsing van dynamische signalisatie. Dankzij dynamisch verkeersmanagement kan de bestaande weginfrastructuur beter en veiliger worden benut onder meer door:

    • de verkeersstromen op de weg verstandig te geleiden (bv. door snelheidsharmonisatie: een tijdelijke lagere snelheid die voor een vlottere doorstroming op piekmomenten zorgt),
    • ongevallen te vermijden van (bv. door files preventief en lokaal te beveiligen d.m.v. informatie op dynamische borden),
    • de weggebruiker tijdig voor hindernissen te waarschuwen (bv. via verkeersinformatie),
    • alternatieven aan te reiken (bv. dankzij dynamisch routeadvies),
    • het aantal geplande hindernissen te reduceren (bv. door werkzaamheden beter op elkaar af te stemmen),
    • de weg snel vrij te maken na incidenten (zgn. ‘incident management’).

    In opdracht van minister Crevits worden verplaatsbare filedetectieborden of tekstkarren op grote werven gebruikt. Deze waarschuwen de gebruikers dan tijdig als ze de staart van de file bereiken. Ook alternatieve routes of verliestijden kunnen er op aangekondigd worden. Die borden worden o.a. gebruikt op de werf langs de E17.

  3. Gebruiksvriendelijkere website www.wegenwerken.be

    Het Coördinatiepunt Wegenwerken is de basis voor de website www.wegenwerken.be. Het is een handig informatieportaal voor alles wat te maken heeft met verkeersdoorstroming en wegenwerken. Elke weggebruiker vindt er ook een eenvoudig overzicht van huidige en geplande wegenwerken op zijn route. Iedereen kan zich ook inschrijven op een Waarschuwingsmelding voor werken op een gekozen route. Deze service informeert wekelijks of maandelijks per e-mail over de wegenwerken op een gegeven route.

    Om de bekendheid van de vernieuwde en meer gebruiksvriendelijke website te promoten gestart een affichecampagne langs de autosnelwegen.

STRIKTERE HANDHAVING

In de voorbije dagen is gebleken dat de snelheidsbeperkingen te weinig worden nageleefd langs wegenwerken. Voor ieders veiligheid, zowel die van de bestuurders als de arbeiders, is dit nochtans cruciaal. Daarom wordt er zeer intens samengewerkt met de wegpolitie. Voor minister Crevits gaan wegenwerken en handhaving hand in hand.

Een van de minder hinder maatregelen is het behoud van het aantal beschikbare rijstroken, maar over een versmald tracé en met een snelheidsbeperking. Indien uit de controles blijken dat de snelheidsbeperkingen toch niet worden gerespecteerd, dan kan het noodzakelijk zijn om een extra rijstrook op te geven ten voordele van de veiligheid van de arbeiders, maar ten nadele van de doorstroming.

De voorbije dagen bleek dat bestuurders langs de wegenwerken op de E313 te snel rijden. Het aantal overtreders daalde maar als er meer controles werden gedaan. De overtreders winnen bij een snelheid van 120 km per uur op dat traject amper 3 minuten en 4 seconden. Bij een ongeval door onaangepast rijgedrag loopt de verliestijd veel hoger op.


Persinfo: